Kiểu Dữ liệu trong SQL Server

1. Kiểu số (Numeric Types)

Integer Types

-- Ví dụ sử dụng
CREATE TABLE Products (
    ProductId    INT          NOT NULL,  -- PK thông thường
    CategoryId   TINYINT      NOT NULL,  -- Giả sử < 256 categories
    StockCount   SMALLINT     NOT NULL,  -- Tồn kho không quá 32767
    TotalOrders  BIGINT       NOT NULL DEFAULT 0  -- Có thể rất lớn
);

-- Tính toán có thể overflow nếu dùng sai type
SELECT 2000000000 + 2000000000;           -- Overflow với INT!
SELECT CAST(2000000000 AS BIGINT) + 2000000000;  -- OK

-- Kiểm tra giới hạn
SELECT 
    'tinyint'  AS type_name, CAST(255 AS TINYINT) AS max_val UNION ALL
    SELECT 'smallint', CAST(32767 AS SMALLINT) UNION ALL
    SELECT 'int',      CAST(2147483647 AS INT) UNION ALL
    SELECT 'bigint',   CAST(9223372036854775807 AS BIGINT);

Decimal/Numeric Types

DECIMAL(p, s) và NUMERIC(p, s) là synonyms, lưu số thập phân chính xác:

• p (precision): tổng số chữ số (1-38)
• s (scale): số chữ số sau dấu thập phân (0 đến p)

-- Dùng cho tiền tệ và số thập phân cần chính xác
DECLARE @price DECIMAL(10, 2);  -- Tối đa 99999999.99
DECLARE @rate  DECIMAL(5, 4);   -- Tối đa 9.9999 (ví dụ: tax rate)
DECLARE @qty   NUMERIC(18, 3);  -- Lượng với 3 chữ số thập phân

-- Ví dụ tính toán chính xác
SELECT CAST(0.1 AS DECIMAL(10,1)) + CAST(0.2 AS DECIMAL(10,1));  -- 0.3 chính xác
SELECT 0.1 + 0.2;  -- 0.300000000000... (float, không chính xác)

Float và Real

Cảnh báo: float và real là approximate - KHÔNG dùng cho tiền tệ, kế toán, hoặc bất kỳ tính toán nào cần độ chính xác tuyệt đối!

-- Vấn đề với float
SELECT CAST(0.1 AS FLOAT) + CAST(0.2 AS FLOAT);
-- Kết quả: 0.30000000000000004 (sai!)

-- Float thích hợp cho: tọa độ GPS, đo lường khoa học, phân tích thống kê
CREATE TABLE SensorData (
    ReadingId  INT PRIMARY KEY,
    Latitude   FLOAT NOT NULL,   -- GPS coordinates
    Longitude  FLOAT NOT NULL,
    Temperature REAL NOT NULL    -- Nhiệt độ, sai số nhỏ chấp nhận được
);

Money Types

-- money type
DECLARE @price MONEY = 19.99;
DECLARE @tax   MONEY = 0.10;
SELECT @price + @tax;  -- 20.09

-- Vấn đề với money: phép chia có thể mất độ chính xác
DECLARE @total MONEY = 100;
SELECT @total / 3;  -- 33.3333 (OK)
SELECT @total / 3 * 3;  -- 99.9999 (mất 0.0001!)

-- Khuyến nghị: dùng DECIMAL(19, 4) thay vì MONEY để có kiểm soát tốt hơn

2. Kiểu chuỗi (String Types)

Non-Unicode vs Unicode

char vs varchar

-- char(n): fixed-length, padding bằng spaces nếu ngắn hơn n
DECLARE @fixed CHAR(10) = 'Hello';
SELECT LEN(@fixed);    -- 5 (LEN bỏ trailing spaces)
SELECT DATALENGTH(@fixed);  -- 10 (luôn 10 bytes)

-- varchar(n): variable-length, không padding
DECLARE @var VARCHAR(10) = 'Hello';
SELECT LEN(@var);       -- 5
SELECT DATALENGTH(@var); -- 5

-- Khi nào dùng char: dữ liệu có độ dài cố định (mã code, country code)
CREATE TABLE Countries (
    CountryCode CHAR(2) NOT NULL,  -- Luôn đúng 2 ký tự: 'US', 'VN', 'JP'
    PhoneCode   CHAR(4),           -- '+84 ', '+1  '
    CountryName VARCHAR(100) NOT NULL
);

nvarchar vs varchar - Unicode

-- Dùng N prefix để tạo Unicode string literal
INSERT INTO Employees (FullName) VALUES (N'Nguyễn Văn An');  -- Đúng với dấu
INSERT INTO Employees (FullName) VALUES ('Nguyễn Văn An');   -- Có thể sai nếu column là nvarchar

-- Khi nào dùng nvarchar:
-- - Dữ liệu nhiều ngôn ngữ (tiếng Việt, tiếng Trung, Arabic, etc.)
-- - Tên người, địa chỉ
-- - Nội dung do user nhập

-- Khi nào dùng varchar:
-- - Codes, IDs, email addresses (ASCII-safe)
-- - Dữ liệu hệ thống không cần Unicode
-- - Tiết kiệm storage khi biết chắc chỉ dùng ASCII

-- So sánh storage
CREATE TABLE StorageDemo (
    col_varchar  VARCHAR(100)  = 'Hello',
    col_nvarchar NVARCHAR(100) = N'Hello'
);
-- varchar: 5 bytes
-- nvarchar: 10 bytes (2 bytes/ký tự)

varchar(MAX) và nvarchar(MAX)

-- Dùng cho dữ liệu text rất lớn (tới 2GB)
CREATE TABLE Articles (
    ArticleId INT PRIMARY KEY,
    Title     NVARCHAR(500) NOT NULL,
    Content   NVARCHAR(MAX),           -- Nội dung dài
    HtmlContent VARCHAR(MAX)           -- HTML content (ASCII)
);

-- Chú ý hiệu năng với MAX:
-- - Không thể là key trong index
-- - Storage khác: có thể lưu inline (nếu < 8000 bytes) hoặc LOB pages
-- - Dùng .WRITE() để update hiệu quả
UPDATE Articles
SET Content.WRITE(N' Thêm nội dung', DATALENGTH(Content)/2, 0)
WHERE ArticleId = 1;

text và ntext (Deprecated)

-- KHÔNG dùng nữa từ SQL Server 2005+
-- text: tương tự varchar(MAX) nhưng deprecated
-- ntext: tương tự nvarchar(MAX) nhưng deprecated

-- Nếu thấy trong code cũ, convert sang varchar(MAX)/nvarchar(MAX):
ALTER TABLE OldTable ALTER COLUMN OldTextCol NVARCHAR(MAX);

3. Kiểu ngày giờ (Date/Time Types)

-- datetime - loại cũ, tránh dùng cho code mới
DECLARE @dt DATETIME = '2026-04-01 10:30:00.000';

-- datetime2 - khuyến nghị thay datetime
DECLARE @dt2 DATETIME2(7) = '2026-04-01 10:30:00.1234567';  -- 7 decimal seconds
DECLARE @dt2s DATETIME2(0) = '2026-04-01 10:30:00';         -- Chỉ đến giây

-- date - chỉ cần ngày, không cần giờ
DECLARE @d DATE = '2026-04-01';
DECLARE @birthDate DATE = '1990-05-15';

-- time - chỉ cần giờ
DECLARE @t TIME(0) = '10:30:00';     -- Đến giây
DECLARE @t7 TIME(7) = '10:30:00.1234567';  -- Cao nhất

-- datetimeoffset - khi cần lưu timezone
DECLARE @dto DATETIMEOFFSET = '2026-04-01 10:30:00 +07:00';
SELECT SWITCHOFFSET(@dto, '+00:00');  -- Convert sang UTC

-- Ví dụ thực tế
CREATE TABLE Orders (
    OrderId       INT PRIMARY KEY,
    OrderDate     DATE NOT NULL,          -- Chỉ cần ngày
    DeliveryTime  TIME(0),                -- Chỉ cần giờ giao
    CreatedAt     DATETIME2(7) NOT NULL DEFAULT SYSDATETIME(),  -- Timestamp đầy đủ
    UpdatedAt     DATETIME2(7),
    ScheduledAt   DATETIMEOFFSET          -- Nếu có múi giờ
);

-- So sánh datetime vs datetime2
SELECT 
    CAST('2026-04-01' AS DATETIME) AS old_datetime,
    CAST('2026-04-01' AS DATETIME2) AS new_datetime2;
-- datetime: '2026-04-01 00:00:00.000'
-- datetime2: '2026-04-01 00:00:00.0000000'

4. Kiểu nhị phân (Binary Types)

-- Dùng cho: hình ảnh, files, hashes, encrypted data
CREATE TABLE Documents (
    DocumentId    INT PRIMARY KEY,
    FileName      NVARCHAR(255) NOT NULL,
    FileContent   VARBINARY(MAX),                    -- File content
    ContentHash   BINARY(32),                        -- SHA-256 hash (32 bytes)
    Thumbnail     VARBINARY(MAX)
);

-- Lưu hash của password (KHÔNG lưu plain text!)
-- Trong thực tế nên hash ở application layer, không ở SQL

-- HASHBYTES để tạo hash
SELECT HASHBYTES('SHA2_256', N'password123');  -- Trả về varbinary(32)

-- Convert hex string sang binary và ngược lại
SELECT CONVERT(VARCHAR(64), HASHBYTES('SHA2_256', N'test'), 2);  -- Hex string

5. Kiểu đặc biệt

bit

-- bit: 0, 1, hoặc NULL. SQL Server tối ưu lưu 8 bit columns vào 1 byte
CREATE TABLE Settings (
    SettingId  INT PRIMARY KEY,
    IsActive   BIT NOT NULL DEFAULT 1,
    IsDeleted  BIT NOT NULL DEFAULT 0,
    IsPublic   BIT NOT NULL DEFAULT 0,
    HasExpiry  BIT NOT NULL DEFAULT 0
    -- 4 bit columns ở trên dùng chỉ 1 byte storage
);

-- Convert từ string
SELECT CAST('true' AS BIT);   -- Error! BIT không nhận 'true'
SELECT CAST(1 AS BIT);         -- 1
SELECT CAST(0 AS BIT);         -- 0
SELECT IIF(SomeCondition, CAST(1 AS BIT), CAST(0 AS BIT));

uniqueidentifier (GUID)

-- Lưu GUID (128-bit)
CREATE TABLE Sessions (
    SessionId   UNIQUEIDENTIFIER NOT NULL DEFAULT NEWID(),
    UserId      INT NOT NULL,
    CreatedAt   DATETIME2 NOT NULL DEFAULT SYSDATETIME()
);

-- NEWID() - random GUID (gây index fragmentation vì random)
SELECT NEWID();  -- e.g., '6F9619FF-8B86-D011-B42D-00C04FC964FF'

-- NEWSEQUENTIALID() - sequential GUID (dùng làm PK clustered index tốt hơn)
-- Chỉ dùng được trong DEFAULT constraint
CREATE TABLE AuditLogs (
    LogId      UNIQUEIDENTIFIER PRIMARY KEY DEFAULT NEWSEQUENTIALID(),
    Action     NVARCHAR(100),
    CreatedAt  DATETIME2 DEFAULT SYSDATETIME()
);

-- So sánh NEWID() vs NEWSEQUENTIALID()
-- NEWID(): Hoàn toàn random, gây page splits khi INSERT nhiều
-- NEWSEQUENTIALID(): Tăng dần, giảm fragmentation như IDENTITY

-- Convert GUID sang string và ngược lại
DECLARE @id UNIQUEIDENTIFIER = NEWID();
SELECT CAST(@id AS VARCHAR(36));  -- '6F961...'
SELECT CAST('6F9619FF-8B86-D011-B42D-00C04FC964FF' AS UNIQUEIDENTIFIER);

xml

-- Lưu XML data với validation tùy chọn
CREATE TABLE Configurations (
    ConfigId  INT PRIMARY KEY,
    ConfigKey NVARCHAR(100),
    ConfigXml XML  -- Untyped XML
);

-- Insert XML
INSERT INTO Configurations VALUES (1, 'AppSettings', 
    '<settings><timeout>30</timeout><maxRetry>3</maxRetry></settings>');

-- Query XML với XQuery
SELECT 
    ConfigId,
    ConfigXml.value('(/settings/timeout)[1]', 'INT') AS timeout,
    ConfigXml.value('(/settings/maxRetry)[1]', 'INT') AS max_retry
FROM Configurations
WHERE ConfigKey = 'AppSettings';

-- XML methods: value(), query(), nodes(), exist(), modify()
DECLARE @xml XML = '<employees><emp id="1">Alice</emp><emp id="2">Bob</emp></employees>';

SELECT 
    emp.value('@id', 'INT') AS emp_id,
    emp.value('.', 'NVARCHAR(100)') AS emp_name
FROM @xml.nodes('/employees/emp') AS t(emp);

JSON (via OPENJSON - SQL Server 2016+)

-- SQL Server không có native JSON type, dùng NVARCHAR + OPENJSON
-- Validate JSON
SELECT ISJSON('{"name": "Alice", "age": 30}');  -- 1 (valid)
SELECT ISJSON('not json');  -- 0

-- JSON_VALUE - lấy scalar value
DECLARE @json NVARCHAR(MAX) = '{"name": "Alice", "age": 30, "city": "Hanoi"}';
SELECT JSON_VALUE(@json, '$.name');  -- 'Alice'
SELECT JSON_VALUE(@json, '$.age');   -- '30'

-- JSON_QUERY - lấy object hoặc array
DECLARE @json2 NVARCHAR(MAX) = '{"person": {"name": "Alice", "skills": ["SQL", "C#"]}}';
SELECT JSON_QUERY(@json2, '$.person');         -- '{"name": "Alice", "skills": [...]}'
SELECT JSON_QUERY(@json2, '$.person.skills');  -- '["SQL", "C#"]'

-- OPENJSON - parse JSON thành rows
SELECT *
FROM OPENJSON('{"orders": [{"id":1,"total":100}, {"id":2,"total":200}]}', '$.orders')
WITH (
    order_id    INT           '$.id',
    order_total DECIMAL(10,2) '$.total'
);

-- FOR JSON - convert query result sang JSON
SELECT EmployeeId, FullName, Salary
FROM Employees
FOR JSON AUTO;

SELECT EmployeeId, FullName, Salary
FROM Employees
FOR JSON PATH, ROOT('employees');

sql_variant

-- Có thể lưu nhiều kiểu dữ liệu khác nhau (tránh dùng nếu có thể)
DECLARE @v SQL_VARIANT;
SET @v = 42;
SELECT @v, SQL_VARIANT_PROPERTY(@v, 'BaseType');  -- 'int'
SET @v = 'Hello';
SELECT @v, SQL_VARIANT_PROPERTY(@v, 'BaseType');  -- 'varchar'

rowversion / timestamp

-- Tự động tăng khi row được INSERT/UPDATE, dùng cho optimistic concurrency
CREATE TABLE Products (
    ProductId   INT PRIMARY KEY,
    ProductName NVARCHAR(200),
    Price       DECIMAL(10,2),
    RowVer      ROWVERSION NOT NULL  -- Tự cập nhật, 8 bytes
);

-- timestamp là synonym của rowversion (deprecated alias)
-- Dùng để detect concurrency conflicts
SELECT ProductId, ProductName, CAST(RowVer AS BIGINT) AS version
FROM Products;

6. Unicode vs Non-Unicode

-- N prefix tạo Unicode literal
SELECT 'Xin chào';        -- Mất dấu nếu collation không hỗ trợ
SELECT N'Xin chào';       -- Unicode, luôn đúng

-- Collation ảnh hưởng đến sorting và comparison
SELECT * FROM sys.fn_helpcollations() WHERE name LIKE 'Vietnamese%';

-- Khai báo explicit collation
CREATE TABLE MultiLanguage (
    NameEn NVARCHAR(200) COLLATE Latin1_General_CI_AS,
    NameVn NVARCHAR(200) COLLATE Vietnamese_CI_AS
);

-- So sánh cross-collation cần COLLATE trong query
SELECT * FROM t1
JOIN t2 ON t1.Name = t2.Name COLLATE SQL_Latin1_General_CP1_CI_AS;

7. Implicit vs Explicit Conversion

CAST vs CONVERT vs TRY_CAST vs TRY_CONVERT

-- CAST - chuẩn ANSI SQL
SELECT CAST(42 AS VARCHAR(10));         -- '42'
SELECT CAST('2026-04-01' AS DATE);      -- 2026-04-01
SELECT CAST(3.14 AS INT);              -- 3 (truncation)

-- CONVERT - SQL Server specific, hỗ trợ format code cho ngày
SELECT CONVERT(VARCHAR(10), GETDATE(), 103);  -- '01/04/2026' (dd/mm/yyyy)
SELECT CONVERT(VARCHAR(10), GETDATE(), 120);  -- '2026-04-01' (yyyy-mm-dd)
SELECT CONVERT(VARCHAR(8),  GETDATE(), 112);  -- '20260401' (yyyymmdd)
SELECT CONVERT(INT, '42');

-- TRY_CAST - trả về NULL thay vì error nếu convert thất bại
SELECT TRY_CAST('abc' AS INT);          -- NULL (không báo lỗi)
SELECT TRY_CAST('42' AS INT);           -- 42

-- TRY_CONVERT - tương tự TRY_CAST với format code
SELECT TRY_CONVERT(DATE, '2026-13-01'); -- NULL (tháng 13 không tồn tại)
SELECT TRY_CONVERT(DATE, '2026-04-01'); -- 2026-04-01

-- Implicit conversion - SQL Server tự convert (CÓ THỂ GÂY VẤN ĐỀ!)
SELECT * FROM Employees WHERE EmployeeId = '42';
-- SQL Server convert '42' sang INT: OK nhưng có thể ảnh hưởng performance

-- Implicit conversion GÂY VẤN ĐỀ với indexes:
-- Nếu column là VARCHAR và bạn so sánh với INT, SQL Server phải convert TỪNG GIÁ TRỊ TRONG TABLE
-- -> Index không được dùng -> Table scan!
SELECT * FROM Employees WHERE VarcharId = 42;  -- BAD: convert mỗi row
SELECT * FROM Employees WHERE VarcharId = '42'; -- GOOD: dùng index

-- Kiểm tra implicit conversion với execution plan:
-- Tìm "CONVERT_IMPLICIT" trong execution plan để phát hiện vấn đề

Bảng Conversion

8. Data Type Best Practices

-- 1. Chọn kiểu nhỏ nhất phù hợp
-- BAD: dùng BIGINT cho tất cả
CREATE TABLE BadDesign (OrderId BIGINT, Status BIGINT, YearsExp BIGINT);

-- GOOD: chọn đúng kích thước
CREATE TABLE GoodDesign (
    OrderId   INT      NOT NULL,  -- Đủ cho hầu hết use cases
    Status    TINYINT  NOT NULL,  -- 0-255 là đủ cho status
    YearsExp  TINYINT  NOT NULL   -- 0-120 năm kinh nghiệm
);

-- 2. Không dùng float/real cho tiền tệ
-- BAD:
CREATE TABLE BadMoney (Price FLOAT);  -- Sai về độ chính xác!

-- GOOD:
CREATE TABLE GoodMoney (Price DECIMAL(19, 4));  -- Chính xác

-- 3. Luôn dùng nvarchar cho user-input text trong ứng dụng đa ngôn ngữ
CREATE TABLE UserProfiles (
    UserId    INT           PRIMARY KEY,
    UserName  VARCHAR(50)   NOT NULL,       -- Username: ASCII-safe
    FullName  NVARCHAR(200) NOT NULL,       -- Tên: cần Unicode
    Email     VARCHAR(320)  NOT NULL,       -- Email: ASCII-safe
    Bio       NVARCHAR(MAX)                 -- Bio: user input
);

-- 4. Dùng DATE thay DATETIME khi không cần time component
-- BAD: lưu ngày sinh với DATETIME
CREATE TABLE BadDates (BirthDate DATETIME);  -- Lưu '1990-05-15 00:00:00.000'

-- GOOD:
CREATE TABLE GoodDates (BirthDate DATE);  -- Chỉ '1990-05-15', tiết kiệm 5 bytes/row

-- 5. Dùng DATETIME2 thay DATETIME cho timestamps mới
-- datetime: range 1753+, precision 3.33ms, 8 bytes
-- datetime2: range 0001+, precision 100ns, 6-8 bytes
CREATE TABLE AuditLog (
    CreatedAt DATETIME2(7) NOT NULL DEFAULT SYSDATETIME()
);

-- 6. Tránh varchar(MAX) khi biết trước giới hạn
-- BAD: dùng MAX cho mọi thứ
CREATE TABLE BadVarchar (Name NVARCHAR(MAX), Code NVARCHAR(MAX));

-- GOOD: giới hạn phù hợp
CREATE TABLE GoodVarchar (
    Name NVARCHAR(200),    -- Tên người
    Code NVARCHAR(20),     -- Mã code ngắn
    Description NVARCHAR(2000),  -- Mô tả
    Content NVARCHAR(MAX)  -- Nội dung thực sự cần MAX
);

-- 7. NULL vs NOT NULL
-- Tránh allow NULL trừ khi thực sự cần thiết về mặt business logic
-- NULL gây phức tạp trong queries và có thể ảnh hưởng index efficiency

Bảng tổng hợp chọn kiểu dữ liệu